Có Giấy chứng nhận chưa chắc đồng nghĩa “lâu dài”

Giấy chứng nhận là chứng thư pháp lý ghi nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định. Nhưng mỗi loại đất có chế độ sử dụng khác nhau.

Điều 171 Luật Đất đai 2024 liệt kê các trường hợp sử dụng đất ổn định lâu dài, trong đó có đất ở. Ngược lại, Điều 172 quy định nhiều trường hợp sử dụng đất có thời hạn.

Trên Giấy chứng nhận, thời hạn được ghi như thế nào?

Thông tư 10/2024/TT-BTNMT hướng dẫn: nếu đất sử dụng ổn định lâu dài thì thể hiện “Lâu dài”; nếu đất có thời hạn thì thể hiện ngày hết hạn hoặc thời hạn theo quy định. Nếu một thửa có nhiều loại đất với thời hạn khác nhau, từng loại đất và từng thời hạn được thể hiện riêng.

Ví dụ, cùng một thửa có thể có phần đất ở ghi “Lâu dài” và phần đất trồng cây lâu năm có thời hạn riêng. Vì vậy, nhìn thấy một cuốn Giấy chứng nhận không có nghĩa toàn bộ diện tích trên đó đều có cùng thời hạn.

Đất nông nghiệp 50 năm: hết hạn có mất đất ngay không?

Không nên hiểu như vậy.

Điểm a khoản 1 Điều 172 Luật Đất đai 2024 quy định đối với một số loại đất nông nghiệp của cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp trong hạn mức, thời hạn là 50 năm; khi hết thời hạn thì được tiếp tục sử dụng theo thời hạn luật định mà không phải làm thủ tục gia hạn.

Nhưng điều này cũng không có nghĩa mọi loại đất có thời hạn đều tự động áp cùng một cơ chế. Với các trường hợp khác, việc gia hạn, tiếp tục sử dụng hoặc xử lý khi hết hạn phải xem đúng loại đất và căn cứ cụ thể.

Mua lại đất có thời hạn thì thời hạn có “reset” lại từ đầu?

Không phải lúc nào cũng vậy.

Điều 174 Luật Đất đai 2024 quy định: với loại đất có thời hạn, người nhận chuyển quyền về nguyên tắc chỉ được sử dụng trong thời gian còn lại của thời hạn trước đó. Còn nếu nhận chuyển quyền đối với loại đất sử dụng ổn định lâu dài thì tiếp tục sử dụng ổn định lâu dài.

Nếu là Yến Thanh xem Giấy chứng nhận này...

Tôi sẽ không dừng ở việc thấy “đã có sổ”. Tôi sẽ đọc tiếp loại đất – nguồn gốc – thời hạn sử dụng, rồi mới đặt câu hỏi về giá và kế hoạch sử dụng.

Nếu Giấy chứng nhận có cả đất ở và đất nông nghiệp, tôi sẽ tách từng phần ra để hiểu. Nếu là đất có thời hạn, tôi sẽ tính thời gian còn lại trước khi đánh giá giao dịch. Một bất động sản có “sổ” vẫn cần được đọc đúng nội dung trên sổ.